بیروڕا
ئه‌مریكاو روسیا، گه‌ڕان به‌دوای‌ تۆڵه‌ی‌ مێژووییدا
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
له‌ ساڵی 1979 بۆ ساڵی 1989 ئه‌فغانستان بووه‌ مه‌یدانی‌ پێكدادانی‌ هه‌ردوو زلهێزی جیهانی‌ یه‌كێتی سۆڤێتی جاران و ئه‌مریكای‌ تازه‌ هه‌ڵكشاو بۆ ئه‌و كات. ئه‌م جه‌نگه‌ كه‌ ده‌یه‌یه‌كی ڕه‌به‌قی خایاند سه‌ره‌تا ئه‌مریكا لێگه‌ڕا كه‌ سۆڤێت بچێته‌ نێو ئه‌و وڵاته‌وه‌ بۆ به‌شداری‌ له‌و ناكۆكییه‌ ناوخۆییه‌دا كه‌ كه‌وتبووه‌ نێوانی‌ به‌ره‌ی‌ شوعییه‌كانی‌ ئه‌فغانستانه‌وه‌ كه‌ له‌سه‌ر هێڵی سۆڤێتی ئه‌وكات بوون له‌گه‌ڵ ئیسلامییه‌كان، هه‌ركه‌ ڕوسیا چووه‌ وڵاته‌كه‌وه‌ و جه‌نگ ده‌ستی پێكرد، ئه‌مریكا زۆر به‌توندی ڕووبه‌ڕووی سۆڤێت بووه‌، له‌ساڵی 1989 كه‌ سۆڤێت ئه‌فغانستانی‌ به‌جێهێشت و دواین سه‌رباز له‌ ڕووباری‌ ئامۆداریاوه‌ كشایه‌وه‌، ئه‌وه‌ ده‌رهێنانی‌ یه‌كه‌م بلۆكی نێو دیواره‌ سۆڤێتییه‌كه‌ بوو، ئیتر ئه‌و دیواره‌ هه‌ره‌سی هێنا.
هیلاری‌ كلینتۆن ده‌ڵێت : له‌دوای‌ جه‌نگی ئه‌فغانستانه‌وه‌ و هه‌ره‌سی دیواره‌ سۆڤێتییه‌كه‌، تاكو ئێستا ڕوسیا كه‌ خۆی به‌ ته‌وریسی سۆڤێت ده‌زانێت به‌دوای‌ تۆڵه‌ی‌ خۆیدا ده‌گه‌ڕێت كه‌ ئه‌مریكا بخاته‌ گێژاوێكی له‌و چه‌شنه‌وه‌.
ئه‌وه‌ی‌ ئێستا له‌ سوریا ڕووده‌دات وێستگه‌یه‌كیتری‌ ململانێی نێوان ئه‌مریكاو ڕووسیایه‌ به‌ڵام ئه‌م كایه‌یه‌یان به‌هێزی نه‌رم نه‌ك هێزی ڕه‌ق و به‌رامبه‌ركێی سه‌ربازی. تاكو ئێستا ئاماژه‌كانیش بۆ ئه‌وه‌ ده‌چن كه‌ ڕوسیا توانیویه‌تی ئه‌و گرێكوێره‌ ده‌روونییه‌ له‌لای‌ ڕوسییه‌كان بكاته‌وه‌ كه‌ هه‌میشه‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌مریكییه‌كاندا خۆیان به‌قه‌رزاربارو تێكشكاو زانیووه‌.
دۆناڵد تره‌مپی سه‌رۆكی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی‌ ئه‌مریكا به‌شێوه‌یه‌كی ناڕاسته‌وخۆ له‌ كشانه‌وه‌ی‌ هێزه‌كانیاندا له‌ خاكی سوریا و له‌به‌رامبه‌ر ڕووسه‌كاندا خزمه‌تێكی باشی به‌ ڕوسه‌كان كردووه‌ و ئه‌وه‌ی‌ ڕوسه‌كان هه‌میشه‌ بیریان له‌وه‌ كردۆته‌وه‌ چۆن بتوانن ئه‌و تۆڵه‌ مێژووییه‌ له‌ئه‌مریكا بكه‌نه‌وه‌، ئێستا به‌بێ به‌كارهێنانی‌ هێزی ڕه‌ق و به‌بێ به‌هه‌ده‌ردانی‌ تێچوویه‌كی ماددی زۆریش، له‌ڕووی ده‌روونییه‌وه‌ خۆیان به‌سه‌ركه‌وتوو ده‌زانن و ئێستا به‌ فیعلی و به‌ كرده‌یی ڕوسیا گه‌وره‌ و بڕیارده‌ری‌ مه‌شهه‌دی سیاسییه‌ له‌ سوریادا.
ته‌نانه‌ت پێش ڕووداوی‌ له‌شكركێشی توركیا بۆ خۆرئاوای كوردستان و كشانه‌وه‌ی‌ ئه‌مریكا له‌سوریا، له‌ دوو حاڵه‌تیتریشدا ڕووسه‌كان و ئه‌مریكییه‌كان ناڕاسته‌وخۆ كه‌وتبوونه‌ ئه‌و ململانێوه‌ و ڕووسه‌كان پێداگرییه‌كانیان بردووه‌ جێی خۆیان و پاشه‌كشێیان له‌داواكانیان نه‌كردبوو، یه‌كه‌میان ئه‌وه‌بوو كه‌ ڕووسه‌كان پێداگربوون له‌ مانه‌وه‌ی‌ (به‌شار ئه‌سه‌د)و نه‌ڕووخانی ڕژێمه‌كه‌ی‌ به‌هاوكاری‌ ئێران و چینییه‌كان و ئه‌مریكا نه‌یتوانی‌ ده‌ست بخاته‌ناو كاروباری‌ سوریاوه‌، دووه‌میان له‌پرسی به‌ڕێوه‌به‌ری‌ ناوچه‌كانی سوریادا ڕووسه‌كان ئه‌مریكایه‌كانیان ناچاركرد كه‌ خاكی سوریاو ته‌نانه‌ت خۆرئاوای‌ كوردستانیشیان له‌گه‌ڵدا دابه‌ش بكه‌ن له‌به‌ڕێوه‌بردندا.
(به‌بڕوای‌ ئێمه‌) ئه‌م پاشه‌كشێیه‌ی‌ هێزه‌كانی‌ ئه‌مریكا له‌سوریادا كه‌ له‌لای‌ ڕووسه‌كان به‌هایه‌كی مێژوویی و سه‌ربازی گرنگی هه‌یه‌، له‌لای‌ دۆناڵد تره‌مپ ته‌نها بۆ یه‌ك شته‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كه‌، توركیا له‌به‌رامبه‌ر داخڵبونیدا بۆناو خاكی سوریا و خۆرئاوای‌ كوردستان له‌گه‌ڵ ڕووسه‌كان بكه‌ونه‌ ناكۆكییه‌وه‌ و توركیا له‌به‌ره‌ی‌ ڕوسیاو ئێران و چینه‌وه‌ بچێته‌وه‌ به‌ره‌ی ئه‌مریكا، كاتێكیش توركیا هه‌ڵگه‌ڕایه‌وه‌ له‌ڕوسیاو چووه‌ناو خۆرئاواوه‌ ئه‌وا دووباره‌ ئه‌مریكا له‌ڕێگای‌ توركیاوه‌ دێته‌وه‌ خۆرئاوای‌ كوردستان.
ئه‌م یارییه‌ی‌ ئه‌مریكا له‌خاكی خۆرئاوادا، یارییه‌ك نییه‌ له‌سه‌ر سیاسه‌تی‌ گشتی ئه‌مریكا وه‌ستابێت، به‌ڵكو یارییه‌كه‌ له‌سه‌ر عه‌قڵی ئابووری‌ تره‌مپ وه‌ستاوه‌ و ئه‌وه‌نده‌ی‌ ئابووری‌ و بازاڕ ئه‌و یارییه‌ی‌ له‌لای‌ تره‌مپ جوڵاندووه‌ هێنده‌ مێژووی‌ ناكۆكی و خوێندنه‌وه‌ی‌ سیاسی بۆ نه‌كراوه‌. چونكه‌ سیاسه‌تی ئه‌مریكا جیایه‌ له‌و تێڕوانینه‌ی‌ كه‌ تره‌مپ بۆ دۆخه‌كه‌ی‌ هه‌یه‌. ته‌نانه‌ت وه‌ك ده‌وترێت دوورنییه‌ هه‌موو ئه‌و نه‌رمییه‌ی تره‌مپ بۆ توركیا ته‌نها له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و ئوتێله‌ بازرگانییه‌ بێت كه‌ «ئێڤانكا تره‌مپ» له‌ئه‌سته‌نبوڵی كردووه‌ته‌وه‌.
‌‌ زیاتر ...
شه‌هریه‌ احمد
ئاری عومه‌ر
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
زۆرترین خوێندراو
  • 24 کاتژمێر
  • هەفتە
  • مانگ