بیروڕا
ئەو شەڕەی بۆ عیراق گرنگە
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد

بە پێی بۆچوونی (ئیبن جوبێر) گەڕیدەی ئەندەلووسی، بەغدا لەپێش و لەپاش بە پایتەختبوونیش، 13 جار دەسەڵاتی تێدا ئاڵوگۆڕکراوە لەپێناوی دروستکردن و جێگیرکردنی نموونەیەکی جوانی دەسەڵاتداری و حکومڕانیی نوێ لەو شارەدا و پەلهاویشتنی بۆ شارەکانی دیکەی عیراق، بەڵام هەموو جارەکان خەونی نوێبوونەوەی سیستمی سیاسی لە بەغدا و دەسەڵاتەکەی شکستی هێناوە، ئەگەر ساڵی 2003 یشی بۆ زیادبکرێت، ئەوا هەمان شتە.

هاتنی ئەمریکییەکانیش بۆ بەغدا و رووخاندنی رژێمی بەعس و لە سێدارەدانی سەدام، ئەویش بەرەنجامێکی باشی لە خەونی نوێبوونەوە و عیراقی نوێ بەدوای خۆیدا نەهێنا و هێشتا عیراقێک وجوودی نییە لە دەرەوەی عیراقە مێژووییەکە بێت.

تاکی نوێ و حکومەتی نوێ و سەرکردە و حزب و بیری نوێ بۆ عیراقی ئێستا بەو هیوای عیراقێکی نوێی لێ بەرهەم بهێنرێت، زۆر ئەستەمە و کارێکی ئاسان نییە، ئەستەمبوون لە بەردەم هەر گۆڕانکارییەکی نوێ لە عیراقدا، ئەوە نییە کە بوترێت هەوڵە کەسی و کۆکان، هەوڵە دەرەکی و ناوخۆییەکان بچووکن، بەپێچەوانەوە هەموو هەوڵەکان بۆ عیراقێکی نوێ گەورە و هەست پێکراون، بەڵام هیچ یەکێک لەو هەوڵانە نەیتوانیووە لە خووە دەقگرتووە کۆمەڵایەتی و دینی و نەتەوەیی و مەزهەبییەکانی عیراق گەورەتر بێت و بتوانێت دەستکاری ستراکچەری کۆمەڵگەی عیراقی و بیرکردنەوەی تاکی عیراقی بکات و رابردوو تێپەڕێنێت.

ئەگەر عیراق لە رابردوو و لە ئێستاشدا هەر جۆرە گۆڕانکارییەکی قبووڵ بکردایە و پێی هەزم بکرایە، دەبوو ئێستا لانیکەم ئەگەر بە شێوەیەکی رێژەییش بێت بکەوتایەتە ژێر ئەو شەپۆلە رۆشنگەرییەوە کە وەک پرسێکی یونیڤێرساڵێتی دەردەکەوێت و کاریگەریی لەسەر زۆرێکی کۆمەڵگە خۆرهەڵاتییەکان داناوە و تاکو ئەندازەیەک جووڵەی رۆشنبیرانەیان تێ کەوتووە، بەڵام نزیکیی تاکی عیراقی لە سەنتەری یەک بیری کۆنی باوی مێژووییەوە، وادەکات عیراق نەک خەونی نوێی تێدا جێگا نابێتەوە، بەڵکو بیری کۆن و هێزی باڵای بیری کۆنخوازی لای تاکی عیراقی، شەڕی هەموو بیرێکی نوێ و خەونێکی نوێ دەکات و رێگە بە گۆڕانکاریی نوێ نادات، دابونەریتە دەقگرتووەکان و موقەدەساتەکانی تاکی عیراقی دەستکاری بکات.

لە کۆمەڵگەی عیراقیدا، بڕیارە کۆمەڵایەتی و دینییەکان چەندانجار بەهێزترن لە بڕیارە سیاسییەکان، هەموو ئەو گۆڕانکارییانەی لە سیستمی سیاسی و دەسەڵاتدارێتی عیراقدا روویانداوە کاریگەرییان بۆسەر کۆی گشتی سیاسەت و بڕیارە سیاسییەکان و دپلۆماسیی عیراق هەبووە و گۆڕانکارییان بەسەردا هاتووە، بەڵام ئەو گۆڕانکارییانە تەنها بۆ یەکجاریش نەیانتوانیوە کاریگەرییان بۆسەر بڕیارە دینی و مەزهەبییەکانی عیراق هەبێت.

بۆیە دوای مێژوویەکی دوورودرێژ هێشتا عەقڵی تاک و مێژووی عیراق هاوشێوەی یەکن و ئەوەی ئەمڕۆ لە عیراقدا دەبینرێت کوڕی شەرعیی ژینگە و مێژووی رابردووی عیراقە و بەهیچ پێوەرێک لەو رابردووە لای نەداوە.

ئەوەی تاکو ئێستا لە عیراقدا و لەپێناوی نوێگەرایی حکومڕانی و سیاسەتی نوێ و مێژووی نوێدا نابینرێت، شەڕی رۆشنگەرانەیە دژی کۆنزەرڤاتیڤی عیراقی کە بۆ عیراق گرنگە.

لە عیراقدا شەڕێکمان نەبینیووە بەناوی (شەڕی کۆنزەرڤاتیڤ و رۆشنگەرانی عیراقی) لەپێناوی عیراقێکی نوێ کە بەمانای وشە هەموو شتێکی نوێ بێت.

‌‌ زیاتر ...
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
شاناز ئیبراهیم ئه‌حمه‌د
شاناز ئیبراهیم ئه‌حمه‌د
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
زۆرترین خوێندراو
  • 24 کاتژمێر
  • هەفتە
  • مانگ