بیروڕا
مام جه‌لال ته‌وافقی كرده‌ ده‌رمانی چاره‌سه‌ر
هیوا محه‌مه‌د

ئەوان کە باوەڕیان بە زۆرینە هەیە لەوەوە نییە کە دەگەڕێنەوە بۆ ئەو سیستمە دیموکراسییەی کە دەڵێت هەرکەس زۆرینەی بەدەست هێنا بڕیار لای ئەو دەبێت، نەخێر ئەم زۆرینەیەی ئەوان لێیخڕبوونەوە گەلەکۆمەکێیەک بوو بۆ تێکدانی چارەسەرێکی دیموکراسییانە کە لەدوای نەمانی رژێمی بەعسەوە بە پشتبەستن بە تەوافوق راگیراوە، ئەویش بە سیاسەتی حەکیمانەی مام جەلال وەک باشترین رێگەی چارەسەر، چونکە عیراق ململانێ و ناکۆکی مەزهەبی و نەتەوەیی تیادا لێوان لێوە، لەگەڵیشیدا دوو جەمسەری گەورەی ناوچەکە هەن کە ململانێی مەزهەبی لە نێوانیاندا هەیە، ئەگەر لایەنێک لەمانە بتوانێت زۆرینە بەدەست بهێنێت، ئەوا لایەنەکانی تر پەراوێز دەخرێن، بەم پێیەش عیراق ناتوانێت حکومڕانییەکی دادپەروەرانە و ژیانێکی سەقامگیر بەخۆیەوە ببینێت.

رژێمی بەعس لەژێر گوشار و هەڕەشەدا هەمیشە زۆرینەی رەهای دەهێنا لە بەناو هەڵبژاردنەکاندا، دیکتاتۆر سەدام ٪98 دەنگەکانی دەهێنا، بەمەرجێک تەنها خەڵکی کوردستان٪30 بوون و زیاتر لە نیوەیان لەگەڵ شۆڕش و شاخ بوون.

لە عیراقدا پێکهاتەی شیعە زۆرینەیە، بەم پێیە هەر حزبێک یان هاوپەیمانییەکی ئەوان بچێتە هەڵبژاردنەوە، هەمیشە لە سوننە و کوردی دەباتەوە، ئەمەش بەو واتایە دێت کە هیچ کات ئەم دوو پێکهاتەیە ناگەنە دەسەڵات و دەبێت پشکیان بە پێیی کورسییەکانیان پێبدرێت.

ناکۆکی نێوان شیعە و سوننە قووڵە، هەرچۆنێک بیانەوێت پێکەوەکار بکەن، لە نیوەی رێ جیادەبنەوە، ناکۆکی هەردووکیشیان لەگەڵ کورد لە رووی سیاسیی و نەتەوەییەوە ئاڵۆز و دێرینە، ئەوان وەک ئەوەی لە نەتەوەی عەرەبن، دان بەوەدا نانێن کە کورد بە مافەکانی خۆی بگات و گەشە بکات یان کیانێکی نەتەوەییان هەبێت، کەواتە ئەگەر رێکەوتنێکی پێشوەختە بە چاودێری رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و گەرەنتیی وڵاتانی ناوچەکە بکرێت بۆ چۆنێتی دابەشکردنی دەسەڵاتەکان لە عیراقدا، ئەوا زۆرینەی دروستکراوی دوور لە رازی بوونی هەموان ناتوانێت لەپێناوی چەسپاندنی مەرامەکانی خۆیدا نائارامی سیاسیی بێنێتە کایەوە کە بەدوایدا ئابووری و ئەمنییش دەشێوێنێت.

خۆشبەختانە لای یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، سیاسەتەکەی مام جەلال کاریپێدەکرێت، ئێستا ماڵەکەی مام ئەو چادرەیە کە زۆرێک لە لایەنەکان لە ژێریدا لە گفتوگۆی چارەسەرکردنی ئەم دۆخە چەقبەستووەدان، هەوڵەکانی هەڤاڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی بەبەردەوامی و سەردانە یەک لەدوای یەکەکانی بێ مەبەست نییە و دەبێت بەرهەمێکی باشی لێبکەوێتەوە.

هەر لایەنێک سەر بە سوننە یان کورد بن و بیانەوێت لەگەڵ زۆرینەی بەدەست هاتووی شیعە هاوپەیمانیی بکەن، ئەوا لەدوای پێکهێنانی حکومەتە نوێیەکە بەشی ئەوان کردنە دەرەوەیانە لە بازنەکە، ئەوکاتیش شەرمەزاری خەڵک و مێژوو دەبن.

کورد باش دەزانێت یەکدەنگییان لە بەغدا، مسۆگەری بەدیهاتنی خواستەکانیان دەکات نەک وەرگرتنی پۆستێکی باڵا.

بۆ نموونە ئەگەر سەرۆک کۆمار کورد بێت، بەڵام هەڵوێستی سیاسیی کورد لاواز بێت لە بەغدا و نەتوانن هەژموونیان لەناو ئەنجومەنی نیشتمانیدا هەبێت و یاسایەک بگۆڕن، ئیتر چ مانایەک بۆ پۆستی سەرۆک کۆماریی دەمێنێتەوە. تەنانەت وەزیرێکی کورد لە بەغدا پێویستی بە هاودەنگی و هاوهەڵوێستیی کورد هەیە.

زیاتر لە هەشت مانگە هەوڵی سەپاندنی زۆرینە دەدەن، ناویشیان لێنا زۆرینەی نیشتمانی، ئەمە لە کاتێکدا ئەوان زۆرینەی نیوەیەکن نەک هەمووی، چونکە بە هەموو زۆرینەکەیانەوە نەیانتوانی حکومەت پێکبهێنن، بەڵام دەتوانن بە کۆمەڵێک کەس ئارامی شەقام تێکبدەن، چونکە هەوێنی توڕەیی لە ناو جەماوەردا زۆرە و هەل دەقۆزنەوە و دوای هەموو شەپۆلێکی تووڕەیی دەکەون، مەرجیش نییە ئەندام و لایەنگرانی ئەوان بن.

‌‌ زیاتر ...
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
زۆرترین خوێندراو
  • 24 کاتژمێر
  • هەفتە
  • مانگ