بیروڕا
نــەوت نەبوو بە ماییەی خێر و خۆشی بۆ خـــەڵکی کوردســتان
هەرێم كەمال ئاغا


لەســـەرەتادا کاتێـــك سەرکردایـــەتی سیــاسی کوردستان لە حوزەیرانی ســـاڵی 2009  بـریاری رەوانەکردنی نەوتی دا بۆ  دەرەوە یٔــەمە هەنــگاوێکی گرنـگ بوو لەرووی یٔابووریەوە بۆ هەرێمی کوردســتان ، چونکە نەوت بۆ ژێرخانی یٔابووری هەر ولاتێك سێکتەرێکــی داهـــاتی بــەهێزە ، یٔەو ولاتـانەی نەوت تیاندا بە درووستی بەکارهێنراوە هەمیــشە نەوت بۆیان بووە بە مایـــیەی یٔارامـــی و خۆشـــگوزەرانی و بـــەهێز بــوون  و  پاراســـتنی یٔاســـایشی سیــادەی دەولەت .
یەکێتی نیشتیمانی کوردســـتان ســـەرباری کێــشمە کێشــمی زۆر و یٔاڵنـــگاریـــەکان بـــەردەوام پشتــگیری بـــازاری یٔـــازاد و هەناردەکـــردنی نـــەوت بـــووە ، بەشێـــوەیەکی شـــەفاف و تەندرووست ،  چونکە یەکێـتی خۆیی بە خاوەنی بیرۆکەی دەرهێنانی نەوت دەزانێت لە پێناو دەستەبەرکردنی ژێرخانی یٔابـــوریەکی بەهێـز بۆ هەرێمـــی کوردســــتان .
بەڵام بەداخـــەوە یٔەوەی لە چــەند رۆژی رابـردوو لە راپۆرتی کۆمــپانیایی دیــلۆیــت ـ مــان بــینی ســـەبارەت بە داهات و خەرجیـــەکانی نـــەوت ، مـرۆڤ توشی شۆك دەبـــێت، یٔەگەر بێت و سەیری شــیكارى داهـــات و خـەرجیەکانی دەرهێنانی نەوت و جیـاوازی نێـــوان هـــەناردەکـــردن و بــەبازار کردنی نــەوت لەگـــەڵ عیراق بکەیـــن  لەساڵـــی 2019  دەبینـــین 

[ كـــرێی بـــۆرى نـــەوتى كـوردستــــان و تـــوركیــا ( 13%)
قـــەرزى تـــوركیاو كۆمپــــانیاكانى كـــریارى نـــەوت( 16%)
قــــەرزى كۆمپانیا ناوخۆییەكان كـــارەبا و پاڵاوگەكان(9% )
حەقدەستى كۆمپانــــیاكانى بەرهەمــهێنانى نـــەوت (30%)
خــــەرجـــى گــــۆریـــنــــەوەی  دۆلار بــــۆ دیـــنــــار ( 2%)
پوختەی داهاتى ماوە بۆ مووچە وخەرجى حكومەت(30%)
كـــۆى گـــــشتـــی دەکـــات بــــە  (100%)  ]
یٔەمـــە تـــەواو بـــە مـــانـایی بە هەدەردانی یٔابووری هەرێمی  کوردســـتانە ،  بەتـــەواوی پێچەوانەی بەهێز بوونی یٔابوریە ، دەتوانـــین بڵـــێن نـــەوت لە یٔێســتادا بەم شێوەیە نە دەبێتە ماییەی خۆشگوزەرانی بۆ خـــەلکی کوردســـتان و نــە بۆ ژێر خـــانی یٔابــــوریەکـــی بەهـــێز  ، بەڵکـو سودی تەنها بۆ چەند کۆمپانیایەك و هەندێــــک وڵاتە ، دەریٔــــەنجام بـۆتە  ماییەی سـزادانی خەلکی هەرێمی کوردستان بە هۆیی هەناردەکردنی نەوت وە رێك نەکـــەوتنی حکـومەتی هـەرێم لەگـەڵ بەغدا.  

بۆیە پــێویستە لــە یٔێستـــادا یٔەم خاڵانە تیشکی بخرێتە سەر

① ـ  هەنـــاردەکــردنی نەوت بەم شێوەیە کۆمەڵێک رهەندی تری ترسنـــاك لەخۆیی دەگرت پێویســتە لە داهاتوودا لە گەڵ بەغـــدا لەســـەری رێکبـکەویــن .
②ـ  کـــارکردن لــەســـەر پرۆژە یاسایی نەوت و گاز کە وەک نەخشە رێگایەکە بۆ چارەسەری بنەرەتی کێشەکان و دووبارە نەبوونەوەی کە بەردەوام بۆتە مایـــیەی ترس و دڵەراوکێ  . 
③ ـ   پێـــویستە هەرێمــی کوردستان پابەندی رێکەوتنەکانی بێت لە گەڵ بەغدا هەروەکو لە رێکەوەتنی یٔۆکتۆبەری 2020 باسی لێوەکراوە ، یٔەویش بە رادەست کردنی نەوت و نیوەیی داهاتە نا نــەوتیـــەکان ، بـــۆ وەرگرتنــی شایستــە داریەکانی لە مانـــگی 1 یٔەم ســـاڵ بۆ خۆشگوزەرانی هاولاتیان و دابین کـــردنی موچـــەی موچە خۆران .

لە كۆتاییـــدا دەتـــوانم بڵێـــم ،  یٔەگەر حكــــومــەتی هەرێمی كوردســـتان  ســــیاســـەتێـــكی حەكیــمانەو ژیــرانە و تەواو زانستیـــیانە و  شەفـــاف بگرێتـە بەر و نەوت رادەست بکات بەپێی رێـــکەوتــن و  پشـــکی خـــۆیی بکـــات بــە داینەمۆی بــــوژانەوە‌ی هەرێمی كوردستان یٔەوا ساڵێکی پر لە یٔاسودەی و خۆشگوزەرانـــی بۆ هـــاولاتیان و موچـــە خۆران فـەراهەم دەکات ، لەهـــەمان کــاتدا حکومەتی فیدراڵ مولزەم دەکرێت بە دابـــین کـــردنی شایســـتە دارایەکـــانی حکومـەتی هەرێم و دانەوەی قەرزی جوتیاران و دابین کردنی موچـــەی مــوچە خـــۆران ، بـــە پـێچەوانەوە یٔەگەر  هەروەكو یٔێستا بەردەوام بێت، یٔــەوا بـەدڵنییایەوە یٔەم نەوتە دەبێتە ماییەی زیاتر یٔازار دان و سزادانــنێکی تــر بــۆ گـــەڵەکـــەمان .
‌‌ زیاتر ...
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
بورهان شێخ ڕه‌ئوف
سه‌رتیپ جه‌وهه‌ر‌
بورهان شێخ ڕه‌ئوف
زۆرترین خوێندراو
  • 24 کاتژمێر
  • هەفتە
  • مانگ