سلێمانی
٢٣٤ هه‌مین ده‌كاته‌ ئاهه‌نگ و بۆنه‌
 ئاڕاسته‌:چاوان حسام

ئەمڕۆ 234 ساڵ بەسەر دامەزراندنی شاری سلێمانیدا تێپەڕدەبێت و بڕیارە بەو بۆنەیەوە ٣ رۆژ چالاكی هونەری و رۆشنبیری سازبكرێت.


لەئه‌مڕۆوە چالاكییەكانی یادی 234 ساڵەی دامەزراندنی شاری سلێمانی دەستپێدەكەن كە تا رۆژی 16ی ئەم مانگە بەردەوام دەبن.

چالاكییەكان كاتژمێر 3ی پاشنیوەڕۆ لە سەرای سلێمانییەوە دەستپێدەكەن و بڕیارە لە ماوەی ئەو سێ رۆژەدا چەندین چالاكی  هونەری و رۆشنبیری ئەنجام بدرێن.

سلێمانی لە 14ی تشرینی دووەمی ساڵی 1784 لەسەر دەستی ئیبراهیم پاشای بابانەوە دامەزراوە و میرنشینی بابانی لە قەڵاچوالانەوە بۆ سلێمانی گواستووەتەوە.

ئیبراهیم پاشا بابان شارەكەی بە ناوی باوكییەوە، سلێمان پاشا، ناوناوە. سلێمانی جگەلەوەی دەبێتە پایتەختی میرنشینی بابان، لەهەمان كاتدا دەبێتە مەڵبەندێكی بازرگانی و ڕۆشنبیری ناوچەكە. زاراوەی سۆرانی لە ناوچەكەدا پەرە دەستێنێ و دەبێتە زمانی خوێندن و نووسین.

پاش ڕووخانی میرنشینی بابان لەساڵی 1851 وە لەناوچوونی دەوڵەتی عوسمانی لە جەنگی جیهانی یەكەم، شاری سلێمانی دەخرێتە سەر كۆماری ئێراقی ئەمڕۆ. لە ساڵی 1922-1924 شاری سلێمانی پایتەختی دەوڵەتەكەی مەلیك مەحموود بووە. شاری سلێمانی جگە لەوەی لانكەی ڕۆشنبیر و تێكۆشەران بووە، مەڵبەندی هەڵگیرسانی چەندان شۆڕش و ڕاپەڕینیش بووە لە مێژووی كوردستاندا. 

ئەوكات سلێمانی لە شەش گەڕەكی سەرەكی پێكهاتووە ئەوانیش كانی ئاسكان، گۆیژە، مەڵكەندی، سەرشەقام، چوارباخ، دەرگەزێن گەڕەكی جوولەكانی جارانیش كە ئێستا خراوەتە سەر گەڕەكی سەرشەقام.

بەر لەوەی بنەماڵەی بابانییەكان بیر لە دروستكردنی شاری سلێمانی بكەنەوە، ئیمارەتەكەیان لە ناوچەی قەڵاچوالان بوو، لەگەڵ بەرفراوان بوونی ئیمارەتەكە، جموجوڵی ئاوەدانكردنەوە و بنیاتنانی شارستانی لە ناوچەكەدا دەستی پێكرد، لە سەردەمی فەرمانڕەوایی باباندا ململانێ و توندوتیژیی لە نێوان فارسەكان و عوسمانییەكاندا هەبوو، شوێنی جوگرافیای قەڵاچوالانیش لەبەر نزیكی لە سنووری ئێرانەوە، شوێنێك بوو ببوە مەترسی شەڕ و پێكدادانی نێوان لەشكری فارس و عوسمانییەكان بۆیە هەریەكە لە (نادر شا و سوڵتان مەحمودی یەكەم) لە هەوڵی ئەوەدا بوون ئیمارەتی بابان بە لای خۆیاندا رابكێشن، كێشمەكێشی ناوخۆیش لە نێو بنەماڵەی بابانییەكان و ئیمارەتە كوردییەكاندا بۆ كورسی و دەسەڵات ئەوەندەی دیكە مەترسی لەسەر ناوچەكە دروست كردبوو، ئەمەش وایكرد مەحمود پاشای بابان ساڵی (1781)ی زاینی بیری لەوەكردەوە ناوەندی بەڕێوەبردنی سیاسی لە قەڵاچوالانەوە بگوێزێتەوە بۆ شوێنێكی تر، بۆیە سەرای حكومەتی لە نزیك گوندی مەڵكەندی دروستكرد، دواتر ئیبراهیم پاشای بابان لە ساڵی (1783)دا فەرمانڕەوایی ئیمارەتەكەی گرتە ئەستۆ و دەستیكرد بە دروستكردنی شاری سلێمانی تا لە ساڵی (1784)دا لە دروستكردنی شاری سلێمانی كۆتایی هات، لە هەمان ساڵدا بابانییەكان پایتەختی ئیمارەتەكەیان گواستەوە سلێمانی.

205 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌
11/14/2018 9:59:00 AM
زیاتر ...
زۆرترین خوێندراو
  • 24 کاتژمێر
  • هەفتە
  • مانگ