بیروڕا
ڕۆحی زبر و کۆمەڵگەی چەکدار
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر

کاتێک کە یاسا سەروەر نەبێت و دەست وەردان هەبێت لە دادگاکان و دامودەزگا ئەمنیەکان و تەنفیزیەکان لە هەر وڵاتێک یان نیشتمانێک وە کەمتەرخەمیان هەبێت لە ڕووی ئەداء و ئەرکی پێ سپێردراویان وە چەند هۆکارێکی دیکە کە لەوانە بوونی کلتوری خۆ نمایش کردن بە چەکەوە و هۆکاری سیاسی و حزبی و سەربازی و ئابوریەکان بەریەک دەکەون و بۆماوەی نەریتی زەبر و زەنگ و تێک چوونی باری دەروونی تاکەکان و شێواندنی سایکۆلۆجیا و سوسولوجیای کۆمەڵگە ، ئەوا دڵنیا دەبین لە ئەگەری ڕووداوی دڵ تەزێن و نەخوازراو لە کۆمەڵگەدا ، بێگومان توند و تیژی و توندڕەوی لە ئاستی تاک یان گرووپ یان ئایدۆلۆجیا جیاوازەکان و جۆراو جۆرەکان ئەویش هەموو هۆکارن بۆ پڕ چەک کردنی تاک و هۆز و خێڵ و گرووپ و میلیشیا و دام و دەزگای نایاسایی و نا فەرمی کە لە ئەنجام دا کۆمەڵگای چەکداری لێ دەکەوێتەوە .ئەی چی بکەین و چارەسەرمان چیە بۆ ئەم دیاردە ترسناکە هەڵبەت لێرەدا مەبەستمان تەنیا نیشتمانی خۆمان و ئەم هەرێمەیە .بەڵکو ناو بە ناو دەبینین لە شاشەکانی تەلەفیزۆنەوە لە سۆشیال میدیا لە چەندین وڵاتانی جیهان ئەم دیاردانە هەن وەکو ئەوەی لە ئوستورالیا و امریکا و ئەوروپا و وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و وڵاتە اسلامیەکان و هەرێمی کوردستان و ڕوسیا و چەند وڵاتێکی تری دونیا کەوتەوە کە لە ژێر پاساو و ناو نیشانی جیاواز ئەم تاوانانە بە بەردەوامی و بە بێ بەزیی و بە شێوەیەکی نا مرۆڤانە و دڕندانە وەکو یاسای دارستان بۆ بەتاڵ کردنەوەی ئەو گرێ دەرونیانەی کە لە نێو ناخ و لە نێو چەمکی کۆمەڵگادا درووست بوون و بەخێو کراون و هێشتا تاکەکانی ئەو کۆمەڵگەیە ئەو کۆمەڵە قۆناغە لە دەرباز بوونیان نەبڕیوە بە شێوازێک بچنە خانەی تەندروستەوە .دەکرێت هۆکار زۆر زۆر تر بن لەوەی کە باسم کرد و ئاماژەم پێ کرد بەڵام پێم وایە هۆکارە سەرەکیەکان ئەمانەن .ئەی سیستمی سیاسی و فلسفی و سیاسی و سایکۆلۆجی ئیدارە و حکومەت و هەژموونی بەڕێوبردنی وڵات بە مەزاج هۆکار نیە بۆ ئەم دیاردەیە ؟ئەوە بۆ تۆی خوێنەر بە جێ دەهێڵم .بێگومان کۆمەڵگەی دوای جەنگ کۆمەڵگەی شۆڕش و انقلابات و کۆمەڵگەی هێزی چەکدار ئەم پاشماوەی کۆمەڵگەی مرۆڤایەتیەیە کە هێشتا کوشتن و تاوان و دڕندەیی بە دەست کەوت و سەروەری لەقەڵەم دەدەن ، وای چ شەرمەزاریەکی مێژووی و ئەخلاقی و ویژدانیە بەرامبەر بە خۆمان و بەرامبەر بە ئاسمان ، ئەمە کام بەهەشت و کام مێژووە کە ئەم جۆرە کەسانە لە خۆ دەگرێت و بە پاڵەوان و شۆڕشگێر ناوزەندیان دەکات ؟لە ناو بردنی ڕۆحی مرۆڤێکی بێ تاوان ئەرز و ئاسمان دەهەژێنێت کەچی ئێمە زۆر بە بێ باکی بە خوێن ساردی ڕۆژانە ماڵەکان پڕ دەکەین لە خەم و پەژارە و تراجیدیا بێگومان یاسای چەک کە لە هەرێمی کوردستان جێ بە جێ دەکرێت یاسای ژمارە (۱٦) ی ساڵی ۱۹۹۳ کە لە کوردستان و عێراق هەمان یاسایە .تیایدا سزای دیاری کردووە بۆ سەرجەم ئەو چەکانەی کە بە بێ مۆڵەت لە لایەن هاوڵاتیانەوە دوور لە وەرگرتنی مۆڵەتی یاسا و ڕێگە پێدان بۆ (حمل) و (حيازة) ی چەک ، چەک هەڵدەگرن .وە لە ماددەی ۲۱ دا لە هەمان یاسادا سزای بۆ دیاری کردووە ، کە بە هیچ شێوەیەک ڕێگە نادرێت بە کڕین و فرۆشتن و بەکارهێنانی چەک و حیازە کردنی بە بێ مۆڵەت بە پێچەوانەوە تووشی سزا دەبنەوە وە ڕووبەڕووی یاسا و دادگا دەکرێنەوە .مۆڵەت پێدانی چەک چەند ڕێنماییەکی تایبەتی هەیە کە لەلایەن وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستانەوە لەلایەن سەرۆکی یەکەی ئیداری ( پارێزگا ) وە دەدرێت بەو کەسانەی کە مەرجەکانیان تیایە و شیاون بۆ هەڵگرتنی چەک . تەنیا ئەفسەران و کارمەندانی هێزەکانی ناوخۆ و هێز ی سوپا و هێزی پێشمەرگە و هێزە ئەمنیەکان کە بە یاسایی دامەزراون و یاسا جێبەجێ دەکەن و ئەرکیان پاراستنی ژیان و ماڵ و مناڵی هاوڵاتیانە و بەرگری لە خاک و نیشتمان دەکەن کە وا ڕێگە پێدراون بە فەرمی لە لایەن ئەو دامەزراوانەی کە کاری لێ دەکەن .ئەو پڕۆژە یاسایەی کە لە پەرلەمانی کوردستان هەیە دەبێت توند بکرێت بە شێوازێک ڕێگری بکات لە ئەم جۆرە کردارە نایاسایانەوە کە پێویست دەکات هەر سێ دەسەڵاتی تەشریعی و تەنفیزی و قەضائی بە هەماهەنگی وەکو ئەرکی خۆیان ئەم دیاردە ترسناکە چارەسەر بکەن و ژیان و ماڵ و سەروەت و سامانی خەڵکی کوردستان پارێزراو بێت .گەڕان و پشکنین و بەدواداچونی تەواوی هێزە ئەمنیەکان بۆ ئەو شوێنانەی کە گومانی شاردنەوەی چەکی لێ دەکرێت وە دەستگیر کردنی ئەو کەسانەی کە چەکی بێ مۆڵەتیان هەیە .دادگاکانیش پێویستە سزای توند وە ڕێو شوێنی یاسایی توند بگرنە بەر دژی ئەو تۆمەتبارانەی کە دەستگیر دەکرێن که چەکی بێ

 

‌‌ زیاتر ...
ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
هێڤار محه‌مه‌د عومه‌ر
زۆرترین خوێندراو